Zwanger worden met PDS (IBS): Wat kun je bijhouden en hoe bereid je je voor?

Bijgewerkt op 3 oktober 2026

Wanneer je probeert zwanger te worden, komen er extra vragen bij kijken die relevant zijn voor je PDS (IBS)-dossier. Naast darmklachten zal een arts vragen naar je menstruatiecyclus, hoe lang je al probeert zwanger te worden, welke medicijnen of supplementen je gebruikt en of je pijn ervaart tijdens de geslachtsgemeenschap. Zonder een centrale plek om dit alles vast te leggen, raken deze gegevens vaak verspreid over verschillende documenten of notities.

Deze gids richt zich op de voorbereidingsfase en de periode waarin je probeert zwanger te worden: wat je gedurende je cyclus kunt bijhouden, hoe je PDS (IBS)-klachten en vruchtbaarheidsgegevens overzichtelijk combineert, en hoe je je voorbereidt op doktersbezoeken. Beslissingen over medicatie, dieet en behandeling bespreek je altijd met je behandelend artsen. Zodra je zwanger bent, kun je hetzelfde overzicht blijven gebruiken tijdens je zwangerschap.

Voordat je begint: een nulmeting bij een kinderwens

Volgens Office on Women's Health is het voor elke vrouw verstandig om met een arts te overleggen voordat ze probeert zwanger te worden. Een arts kan helpen je lichaam voor te bereiden op een gezonde zwangerschap en vragen over vruchtbaarheid beantwoorden (Office on Women's Health). Bij PDS (prikkelbaredarmsyndroom (IBS)) is er nog een extra onderwerp dat in dat eerste gesprek aan bod moet komen: een overzichtsartikel in het American Journal of Gastroenterology wijst erop dat een groot deel van de vrouwen met PDS (IBS) in de vruchtbare leeftijd valt, terwijl er maar weinig onderzoeken en richtlijnen zijn die ingaan op PDS (IBS) tijdens de zwangerschap (Am J Gastroenterol review). Volgens de NIDDK kan een arts de diagnose PDS (IBS) stellen als de symptomen de afgelopen 3 maanden minstens één keer per week zijn voorgekomen en voor het eerst ten minste 6 maanden geleden zijn begonnen (NIDDK); noteer daarom wanneer jouw klachten zijn begonnen. Een duidelijk uitgangspunt helpt je zorgverleners om hun aanpak af te stemmen op jouw specifieke patroon.

Stel één keer een overzicht op van je uitgangssituatie. Vermeld hierin je gebruikelijke ontlastingspatroon (diarree, verstopping of beide), hoe vaak opflakkeringen voorkomen en hoe lang deze duren, de PDS (IBS)-medicatie die je gebruikt (inclusief de naam van de voorschrijvend arts), supplementen, voedingsmiddelen die je nu al vermijdt, de datum van je laatste bezoek aan een maag-darm-leverarts, uitgevoerde onderzoeken (met data), en de datum waarop je bent gestopt met anticonceptie (en welk type je gebruikte). Voeg ook informatie toe over eerdere zwangerschappen, operaties, schildklieraandoeningen of andere medische aandoeningen. Eén pagina is voldoende.

Tabel voor het vastleggen van de uitgangssituatie bij IBS (vóór de zwangerschap)

IBS Journey (onderdeel van Health Journey Labs) biedt een overzicht van wat je moet noteren en voor wie de verschillende onderdelen relevant zijn.

Bron: IBS Journey

In IBS Journey worden in 'Mijn medicatie' (My Meds) de namen en tijdstippen van medicatiegebruik opgeslagen; Mijn laboratoria legt de data van onderzoeksresultaten vast, en Dagboek bevat de schriftelijke basisgegevens. Door dit vooraf vast te leggen, is er voor elke volgende cyclus een referentiepunt. Door elke maand met deze basisgegevens te vergelijken, wordt het veranderingspatroon zichtbaar.

PDS (IBS)-klachten per dag van de cyclus

PDS (IBS)-symptomen variëren vaak afhankelijk van de cyclus; daarom is de 'cyclusdag' een zeer nuttig extra veld in een dagboek voor wie probeert zwanger te worden. Volgens het HHS Office of Population Affairs kun je een cyclus in kaart brengen door op een papieren of digitale kalender te noteren wanneer je menstruatie begint en eindigt. Na verloop van tijd laat dit zien wat de gebruikelijke tijdsduur is tussen menstruaties (HHS Office of Population Affairs).

Dagelijkse PDS (IBS)-gegevens per cyclusdag

IBS Journey voegt drie PDS (IBS)-gerelateerde velden toe voor elke dag en geeft de cyclusdag aan, waarbij dag 1 de eerste dag van het bloedverlies is.

Bron: IBS Journey

Na twee of drie cycli kun je zien of symptomen verergeren vóór de menstruatie, tijdens het bloedverlies of halverwege de cyclus. Deze informatie helpt een arts te beoordelen of de veranderingen in symptomen verband houden met je cyclus, en het helpt jou om rekening te houden met dagen die doorgaans zwaarder zijn.

Voor IBS Journey raden we aan om elke maand de eerste dag van het bloedverlies als dag 1 te noteren, zodat de cycli op elkaar aansluiten wanneer je ze met elkaar vergelijkt.

In IBS Journey registreert Menstruatietracker de begin- en einddata, de hevigheid van het bloedverlies en of dit bloedverlies als zwaar of licht werd ervaren; daarnaast wordt via de Stoelgangtracker (Bristol-schaal) de vorm van de ontlasting en de mate van aandrang bijgehouden. Bij elke notitie over de stoelgang of pijn wordt ook de dag van de menstruatiecyclus vermeld. Zo krijg je inzicht in het verband tussen de dag van je cyclus, je stoelgangpatroon en eventuele pijnklachten over de maanden heen die je hebt bijgehouden.

Tekenen van de eisprong en de methode die je gebruikt

Volgens Office on Women's Health kan een vrouw haar ovulatie thuis volgen door gedurende enkele maanden haar lichaamstemperatuur in de ochtend en de kenmerken van haar baarmoederhalsslijm te noteren, of door gebruik te maken van een ovulatietest voor thuisgebruik. Daarnaast kunnen artsen de ovulatie controleren via bloedonderzoek of een echo van de eierstokken (Office on Women's Health). Op dezelfde pagina staat dat de meeste gevallen van onvruchtbaarheid bij vrouwen worden veroorzaakt door problemen met de ovulatie, en dat een onregelmatige of uitblijvende menstruatie een teken kan zijn van een dergelijk ovulatieprobleem.

Kies in overleg met je arts een methode en pas deze vervolgens consequent toe. Noteer de gekozen methode, het resultaat en de dag van de menstruatiecyclus op één regel. Rond het midden van de cyclus kunnen een opgeblazen gevoel of buikklachten optreden die lijken op symptomen van het prikkelbare darm syndroom (PDS (IBS)); noteer daarom kort waar het ongemak zich bevond en of de klachten veranderden na een stoelgang. Omdat testresultaten of temperatuurmetingen altijd aan een specifieke dag in je cyclus gekoppeld kunnen worden, is het belangrijk om die dag er altijd bij te vermelden.

In IBS Journey kun je via een aangepast symptoomveld het resultaat van een ovulatietest of je lichaamstemperatuur vastleggen, terwijl je via de dagelijkse check-in informatie toevoegt over een opgeblazen gevoel, pijn en slaap op diezelfde datum. Menstruatietracker geeft voor elke regel aan op welke dag van de cyclus deze betrekking heeft. Door gegevens over meerdere cycli te verzamelen, wordt duidelijk wanneer ongemakken optreden in relatie tot de tekenen van een ovulatie.

Bekkenpijn, pijn bij geslachtsgemeenschap en darmklachten: wat is belangrijk om te noteren?

NHS noemt bekkenpijn, rugpijn en problemen bij het plassen als mogelijke symptomen die bij het prikkelbare darm syndroom (PDS (IBS)) kunnen voorkomen (NHS). ACOG stelt dat het eerste consult in verband met onvruchtbaarheid doorgaans bestaat uit het afnemen van een uitgebreide medische anamnese en een lichamelijk onderzoek. Hierbij komen onderwerpen aan bod zoals je menstruatiecyclus, eventueel abnormaal bloedverlies of afscheiding, pijn in het bekkengebied, de frequentie van geslachtsgemeenschap en of je daarbij problemen ervaart (ACOG). Omdat het bij het prikkelbaredarmsyndroom (PDS (IBS)) lastig kan zijn om te bepalen welk orgaan de bron van de klachten is, is een nauwkeurige beschrijving van belang.

Gegevens per pijneisode

IBS Journey legt vijf gegevens vast voor elke pijneisode:

• De locatie van de pijn.
• Het type pijn: krampend, scherp of dof.
• De score op een schaal van 0 tot 10.
• De dag van de menstruatiecyclus.
• Factoren die invloed hebben op de pijn: ontlasting, het laten van winden, de menstruatie of gaan liggen.

Wat betreft geslachtsgemeenschap: noteer kort wat je wilt delen – of er sprake was van pijn, hoe diep de pijn aanvoelde en wat de score was. Noteer pijnlijke menstruaties en bloedverlies tussen menstruaties apart; Office on Women's Health noemt namelijk zeer pijnlijke menstruaties en een onregelmatige of uitblijvende menstruatie als redenen om met een arts te overleggen voordat je probeert zwanger te worden.

In IBS Journey kun je via de dagelijkse check-in pijn en een opgeblazen gevoel bijhouden. De Flare Tracker markeert dagen waarop de klachten duidelijk erger zijn dan normaal, inclusief het moment van ontstaan ​​en de intensiteit. Daarnaast biedt Dagboek de mogelijkheid om in eigen woorden een korte, persoonlijke notitie toe te voegen. Bij elke invoer worden de datum en de dag van de menstruatiecyclus opgeslagen, zodat deze later kunnen worden teruggezien. Deze gegevens laten zien of pijn samenhangt met de stoelgang of een specifieke dag in de cyclus – of juist met geen van beide. Dit patroon helpt je arts om gerichtere vragen te stellen.

Medicatie, supplementen en dieetveranderingen om in kaart te brengen vóór de bevruchting

ACOG Tijdens een consult over vruchtbaarheid wordt gevraagd naar medicatie (zowel op recept als vrij verkrijgbaar) en kruidenpreparaten, eerdere ziekten en operaties, en het gebruik van tabak, alcohol en drugs (ACOG). Bij PDS (prikkelbaredarmsyndroom (IBS)) is die lijst lang: denk aan krampwerende middelen, laxeermiddelen, middelen tegen diarree, vezelpreparaten, probiotica en diverse supplementen. Volgens een overzichtsartikel in het American Journal of Gastroenterology worden diëten en medicatie bij PDS (IBS) tijdens de zwangerschap beoordeeld op basis van hun effectiviteit en veiligheidsprofiel, en dienen ze oordeelkundig te worden ingezet (Am J Gastroenterol review). Bespreek daarom vóór de conceptie je lijst met de zorgverlener die je begeleidt bij de zwangerschap.

Noteer elk product met de naam, de reden voor gebruik, de start- en einddatum, en de wijze waarop je het inneemt (volgens de bijsluiter). Vermeld ook welke voedingsmiddelen je beperkt en waarom. Begin, stop of wijzig geen medicatie of dieet op eigen houtje naar aanleiding van dit overzicht. Neem de lijst mee naar de voorschrijvend arts en vraag wat het beleid moet zijn in de periode dat je probeert zwanger te worden en nadat een zwangerschapstest positief is. Onze handleiding over het bijhouden van PDS (IBS)-medicatie in relatie tot ontlastingspatroon en pijnklachten laat zien hoe je dit kunt registreren.

Eén regel per medicijn of supplement

IBS Journey wijst aan elk product één regel toe, onderverdeeld in vijf onderdelen:

• Productnaam en reden voor gebruik
• Start- en einddatum
• Gebruikswijze (zoals vermeld op het etiket)
• De zorgverlener die het middel heeft voorgeschreven of ervan op de hoogte is
• Veranderingen in het ontlastingspatroon of de pijn na aanvang van het gebruik

In IBS Journey worden onder My Meds de namen en innamemomenten van medicijnen bijgehouden – waaronder krampwerende middelen (antispasmodica), laxeermiddelen en middelen tegen diarree – terwijl Voedseltracker de gegevens over maaltijden en dranken bevat die u met uw zorgverlener wilt delen. Wanneer u een datum toevoegt aan uw lijst, biedt Dagboek ruimte om de reden voor elke wijziging te noteren. Een zorgverlener kan zo de volgorde van de wijzigingen en het verloop van de symptomen rondom elk van deze momenten inzien.

Het bijhouden van het aantal maanden proberen en wanneer het tijd is voor een medisch onderzoek

Volgens ACOG is bij gezonde stellen van in de 20 of begin 30 de kans dat een vrouw zwanger wordt ongeveer 25 tot 30 procent per menstruatiecyclus (ACOG), dus een paar cycli zonder zwangerschap is gebruikelijk.

ACOG adviseert om na één jaar regelmatig onbeschermd vrijen een vruchtbaarheidsonderzoek te laten doen. Als u ouder bent dan 35, wordt dit advies gegeven na zes maanden, en als u ouder bent dan 40, is het raadzaam om nu al met uw gynaecoloog te overleggen (ACOG).

Houd een eenvoudige telling bij: de maand waarin u bent begonnen met proberen, het aantal cycli sindsdien, en de datum waarop u het onderwerp met een arts wilt bespreken. Noteer ook de redenen voor eventuele pauzes, zoals ziekte, een medische ingreep, een verandering in medicatie of reizen. Het bereiken van een bepaalde tijdsduur is een aanleiding om een ​​afspraak te maken, en dankzij uw bijgehouden gegevens kunt u concrete data in plaats van schattingen aan de arts voorleggen. Noteer het advies van de arts en de datum voor de volgende stap.

In IBS Journey houdt de Menstruatietracker het aantal cycli bij, inclusief de begin- en einddata, terwijl in Dagboek wordt genoteerd wanneer u bent begonnen met proberen en of er pauzes zijn geweest. In hetzelfde dagboek kunt u ook het advies van de arts en de datum voor de volgende stap vastleggen. Het aantal geregistreerde cycli geeft een goed beeld van het patroon dat u aan de arts kunt presenteren.

Klachten die je als specifieke vragen aan de arts kunt voorleggen

Office on Women's Health noemt een aantal gezondheidsproblemen waarvoor vrouwen met hun arts over vruchtbaarheid moeten spreken, waaronder een onregelmatige of uitblijvende menstruatie, zeer pijnlijke menstruaties, endometriose, bekkenontsteking (PID) en meer dan één miskraam (Office on Women's Health). NIDDK voegt hieraan toe dat bepaalde symptomen — die soms verward kunnen worden met klachten van het prikkelbare darmsyndroom (PDS (IBS)) — kunnen wijzen op andere gezondheidsproblemen, zoals bloedarmoede, rectaal bloedverlies, bloed in de ontlasting of een zwarte, teerachtige ontlasting, en gewichtsverlies (NIDDK).

Houd een kort lijstje bij met als kop "afzonderlijke vragen". Voeg hierop toe wanneer er iets afwijkt van je gebruikelijke PDS (IBS)-patroon: menstruaties die veel heviger of pijnlijker zijn dan voorheen, bloedverlies tussen menstruaties door, nieuwe pijn tijdens de geslachtsgemeenschap, bloed in de ontlasting of gewichtsverandering. Noteer de datum waarop het begon en op welke manier het afwijkt van je normale situatie (je 'basislijn'). Neem dit lijstje mee naar je eerste afspraak, samen met de data van eventuele onderzoeken; onze gids over het bijhouden van PDS (IBS)-gerelateerde laboratoriumresultaten legt uit hoe je testresultaten kunt koppelen aan de weken waarin je symptomen ervaart. Of een symptoom voortkomt uit PDS (IBS) of uit een gynaecologische aandoening, is een vraag die je artsen kunnen beantwoorden; door alles te voorzien van een datum, maak je het voor hen een stuk eenvoudiger.

In IBS Journey houdt het Dagboek elk nieuw symptoom met de datum bij, en de Flare Tracker markeert dagen die afwijken van je gewone patroon. De gedateerde start beantwoordt de eerste vraag die een arts stelt over een verandering. Na een paar cycli laten de notities zien of een symptoom terugkeert op dezelfde cyclusdag, een patroon waar je arts iets mee kan.

Voorbereiding op een consult: vragen en een samenvatting op één pagina

ACOG geeft aan dat er tijdens een eerste consult vragen worden gesteld over je medische voorgeschiedenis, eerdere zwangerschappen en het verloop daarvan, hoe lang je al probeert zwanger te worden, en de gezondheid van je partner (ACOG). Een samenvatting van één pagina helpt om deze vragen snel te beantwoorden.

Opbouw van een samenvatting van één pagina voor een vruchtbaarheidsconsult

IBS Journey stelt de pagina in de volgende volgorde samen:

1. Een samenvatting in één zin.
2. Je basislijn (normale situatie).
3. Data van je cycli en de methode die je gebruikt om je eisprong te bepalen.
4. Het aantal maanden dat je probeert zwanger te worden.
5. Het verloop van je PDS (IBS)-klachten per dag van de cyclus.
6. Overzichten van pijnklachten en geslachtsgemeenschap.
7. Medicijnen en supplementen.
8. Aparte vragen.
9. Twee of drie vragen.

Vragen om mee te nemen: welke van mijn PDS (IBS)-medicijnen moeten vóór de conceptie worden geëvalueerd? Moeten de maag-darm-leverarts (MDL-arts) en de gynaecoloog met elkaar overleggen? Welke onderzoeken moeten als eerste plaatsvinden? Wat moet ik blijven bijhouden tot het volgende consult? En in welke gevallen moet ik eerder contact opnemen? Vraag of de antwoorden schriftelijk kunnen worden samengevat en noteer de datum. Beide partners kunnen bij het consult aanwezig zijn, aangezien vragen over vruchtbaarheid beide personen aangaan. Onze gids over hoe je je voorbereidt op een kort consult bij de arts voor PDS (IBS) biedt tips om dit alles in een kort doktersbezoek te bespreken.

In IBS Journey kun je via Doctor Report een samenvatting van één pagina genereren, gebaseerd op de door jou ingevoerde data, ontlastingspatronen, maaltijden en symptomen. Daarnaast kun je in Mijn zorgteam gegevens van je gynaecoloog en maag-darm-leverarts (MDL-arts) opslaan, inclusief aantekeningen van eerdere consulten. Zo blijft elk bezoek verbonden met het vorige. Opgeslagen antwoorden maken inzichtelijk welke vragen nog openstaan ​​en wat je tot aan je volgende afspraak het beste kunt blijven bijhouden.

Hoe IBS Journey kan helpen

Je kunt de gegevens van de eerste maand – zoals cyclusdag, ontlastingstype, pijn, medicijngebruik en de duur van de kinderwens – in een notitieboekje bijhouden. De uitdaging is echter om dit over een langere periode consistent in hetzelfde formaat vast te leggen en telkens een overzichtelijke samenvatting mee te nemen naar je afspraken. Een digitale tracker die al deze gegevens bundelt, maakt het vergelijken een stuk eenvoudiger. Voor een overzicht van verschillende trackers kun je kijken naar Beste PDS (IBS)-apps 2026.

IBS Journey is een persoonlijke PDS (IBS)-tracker van Health Journey Labs, beschikbaar in de App Store en Google Play. Als je een kinderwens hebt, kun je hiermee per cyclusdag je ontlastingstype, pijnklachten en menstruatiedata bijhouden, terwijl je ook medicatie, maaltijden en aantekeningen van doktersbezoeken op dezelfde tijdlijn vastlegt. Elke invoer behoudt de bijbehorende datum, zodat uw behandelaars kunnen zien hoe darmklachten zich door de cycli heen hebben ontwikkeld en welke veranderingen als eerste optraden. Hieronder leest u wat u kunt gebruiken en hoe elk onderdeel daarbij helpt.

• Dagelijkse check-in — Een korte, begeleide inventarisatie van symptomen, stemming, voeding, slaap, lichaamsbeweging, medicatie en externe factoren, waaronder pijn, een opgeblazen gevoel en energieniveau.
• Dagboek — Vrije notities – met een spraakfunctie voor momenten waarop typen lastig is – om extra context toe te voegen die verder gaat dan een cijfermatige score.
• Opvlammingen bijhouden (Flare Tracker) — Markeer dagen of nachten waarop je klachten aanzienlijk erger zijn dan normaal; noteer wanneer ze begonnen, hoe hevig ze waren en voeg een korte toelichting toe.
• My Meds — Registreer de namen en innamemomenten van je medicijnen, inclusief middelen tegen krampen, laxeermiddelen of middelen tegen diarree die je gebruikt.
• Mijn laboratoria — Houd de data bij waarop je de resultaten ontving van bloedonderzoek, ontlastingsonderzoek, beeldvorming of andere medische tests.
• Weekly Goals — Stel één concreet doel vast – bijvoorbeeld het registreren van elke nacht waarin je klachten erger waren dan normaal – en bekijk of het is gelukt.
• Leren — Korte educatieve onderwerpen over ontlastingspatronen, aandrang, het doseren van je energie (pacing) en de belasting van je darmen.
• AI-assistenten — Clara en gespecialiseerde AI-assistenten beantwoorden je vragen, waarbij ze rekening houden met je vastgelegde gegevens.
• Mijn zorgteam — Voeg zorgverleners en gespreksnotities toe, zodat je vragen kunt voorbereiden en antwoorden kunt teruglezen.
• Doctor Report — Exporteer een overzicht van één pagina met je geregistreerde data, context over ontlasting en voeding, en je symptomen.
• Mijn beoordelingen (Assessments) — Gestructureerde check-ins die meer inzicht bieden in je dagelijks leven en sociale context, als aanvulling op je dagelijkse scores.
• Voedseltracker — Registratie van maaltijden of drankjes, zodat voeding en cafeïnegebruik vergeleken kunnen worden met de dagen waarop je symptomen ervaart.
• Menstruatietracker — Begin- en einddata, de aard van het bloedverlies en de hevigheid ervan; nuttig om de menstruatiecyclus in verband te brengen met pijnklachten of stoelgang.
• Weight Tracker — Noteer je gewicht of andere lichaamsgerelateerde observaties als dit relevant is voor jou en je zorgverlener.
• Stoelgangtracker (Bristol-schaal) — Houd de vorm van je ontlasting bij aan de hand van de Bristol-schaal, en noteer eventuele aandrang of de belasting tijdens het toiletbezoek.

Alles wat je vastlegt, vormt samen één overzichtelijke geschiedenis; hoe meer gegevens je toevoegt, hoe waardevoller de inzichten worden. Via aangepaste symptomen kun je bovendien je eigen labels toevoegen.

Bronnen

• Office on Women's Health (HHS) — Onvruchtbaarheid
• ACOG — Het beoordelen van onvruchtbaarheid
• HHS Office of Population Affairs — Vruchtbaarheid begrijpen: de basis
• NIDDK — Symptomen en oorzaken van het prikkelbaredarmsyndroom (PDS)
• NIDDK — Diagnose van het prikkelbaredarmsyndroom (PDS)
• NHS — Symptomen van het prikkelbaredarmsyndroom (PDS (IBS))
• Moosavi S, et al. Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) tijdens de zwangerschap. Am J Gastroenterol. 2021 (PubMed)

FAQ

Origineel artikel in het Engels · Blog in het Nederlands